Η τεχνική της υπνοαναλγησίας είναι μία μη-επεμβατική εξελιγμένη μέθοδος που συμβάλλει στην επίλυση μιας ευρείας γκάμας προβλημάτων:

Πρωτ’απ’όλα, χρησιμοποείται πλέον συμπληρωματικά στην αναισθησία πολλών χειρουργείων ρουτίνας  (πχ laser μυωπίας, τοπικές μικροεπεμβάσεις, οδοντιατρικά/ παιδιατρικά χειρουργεία), μειώνοντας την ανάγκη γενικής αναισθησίας. Βελτιώνει την ποιότητα της νάρκωσης χωρίς παραπάνω φάρμακα με σημαντικό θετικό ότι απαλύνει το αίσθημα φόβου και ανησυχίας.

Δεύτερον, είναι μια πολλα υποσχόμενη λύση για συμπτώματα πόνου που δεν επιλύονται με τις κλασσικές οδούς. Χρησιμοποιείται δηλαδή για συμπτώματα νευροπαθητικού πόνου, τα οποία είναι ο συχνά ο πονοκέφαλος του χειρουργού, καθώς τα σημερινά φάρμακα δεν είναι αρκούντως αποτελεσματικά (π.χ. πόνος μετά από χειρουργεία, διάφορα μυοσκελετικά σύνδρομα, ογκολογικά περιστατικά και λοιπές νευραλγίες)

Ακόμη, ενδείκνυται για περίπλοκα περιστατικά παθολογιών όπου ο ψυχικός παράγων επιβαρύνει σημαντικά τη σωματική κατάσταση ανακόπτωντας τη θεραπευτική πρόοδο. Για παράδειγμα, η κλινική εμπειρία και έρευνα υποδεικνύει στο ότι η Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD) αποτελεί τροχοπέδη στην πρόοδο του ασθενή με διαταραχές πόνου. Ένα άλλο παράδειγμα είναι διάφορες σωματικές παθολογίες των οποίων τα συμπτώματα αλληλοτροφοδοτουνται από το άγχος και τις φοβίες.

Εκτός αυτού, είναι χρήσιμη για τους ανθρώπους που δεν μπορούν να δεχθούν κλασσική φαρμακευτική αγωγή λόγω αλλεργιών ή άλλων παθήσεων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χρήση της για πόνους εγκυμοσήνης και τοκετού. Υπάρχει μάλιστα και ειδική μέθοδος ονόματι Hypnobirthing η οποία κερδίζει γοργά έδαφος στους μαιευτικούς κύκλους.

Τέλος, απευθύνεται σε ασθενείς με Χρόνιο Πόνο, μία από τις δυσκολότερες κατηγορίες πόνου καθώς οι πάσχοντες αναγκάζονται να ζήσουν με αυτόν. Τους βοηθάει να αντιμετωπίζουν τις κρίσεις τους, να αισθάνονται ενεργοί και μετέχοντες και συνολικότερα, να έχουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Ιδιαίτερα στον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο, στόχος δεν είναι μόνο να μειωθεί η ένταση του συμπτώματος, αλλά να μπορέσει ο άνθρωπος να ανακτήσει κινητικότητα και λειτουργικότητα και να συμμετέχει στη θεραπεία ενεργά.

Η τεχνική της υπνοαναλγησίας είναι στην ουσία η χρήση υπνωτικών τεχνικών με σκοπό τη μείωση της έντασης του πόνου ή την αλλαγή στο πώς αυτός βιώνεται. Ο πάσχων μπαίνει σε κατάσταση Ύπνωσης καθοδηγούμενος από εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας (Ιατρό/ Οδοντίατρο, Ψυχολόγο, Νοσηλευτή). Υπό την κατάσταση αυτή μπορεί, με τα ειδικά προσαρμοσμένα σενάρια του επαγγελματία, να αλλάξει την αίσθηση του πόνου. Η κατάσταση αυτή δεν είναι κάτι το αφύσικο, είναι η κατάσταση που μπαίνουμε λίγο πριν τον ύπνο και κατά την οποία το ασυνείδητό μας είναι πολύ πιο δεκτικό. Θα μπορούσαμε να την περιγράψουμε ως μια ιδιαίτερη κατάσταση εστιασμένης προσοχής και αυξημένης δεκτικότητας σε θεραπευτικές υποβολές.

Η επιστημονική δεοντολογία του κάθε επαγγέλματος είναι αυτή που εγγυάται ότι η μέθοδος θα χρησιμοποιηθεί μόνο για το συγκεκριμένο θεραπευτικό σκοπό, πάντοτε με σεβασμό στον άνθρωπο. Τα σενάρια που χρησιμοποιούνται είναι ούτως ή άλλως προσαρμοσμένα στις ανάγκες του κάθε περιστατικού και πολύ συχνά συν-κατασκευάζονται με τον ασθενή με σκοπό τη βέλτιστη αποτελεσματικότητα. Προτείνονται κάποια πρωτόκολλα συνήθως 3, 7 ή 12 συνεδριών, ανάλογα με τη βαρύτητα και την πολυπλοκότητα του περιστατικού.

Το θεραπευτικό πρωτόκολλο ολοκληρώνεται με την αυτονόμηση του ασθενή μέσω της αυτο-ύπνωσης, ούτως ώστε η τεχνική αυτή να γίνει κτήμα του και να μπορεί να τη χρησιμοποιεί όπως και όποτε ο ίδιος το έχει ανάγκη. Η ενεργή εμπλοκή του πάσχοντα είναι το πιο σημαντικό κριτήριο για την αποτελεσματικότητα της τεχνικής, παρά το στερεότυπα και το φαντασιακό της παθητικότητας που η έννοια της Ύπνωσης υπονοεί. Ο ασθενής δεν παραδίδει τον έλεγχο, μαθαίνει να αποκτά περισσότερο έλεγχο μέσω της μεθόδου.

Έχει άλλωστε αποδειχθεί επιστημονικά από σειρά νευροαπεικονιστικών και νευροφυσιολογικών μελετών ότι η Υπνοαναλγησία μεταβάλλει την αντίληψη του πόνου με τον εξής τρόπο:  αντί να μπλοκάρει τα σήματα στην πηγή, τροποποιεί τη δραστηριότητα σε σε ένα ευρύ δίκτυο φλοιωδών και υποφλοιωδών περιοχών που συμμετέχουν στην επεξεργασία του πόνου.

Με απλά λόγια, το ενδιαφέρον είναι ότι η ύπνωση δεν χρειάζεται να “σβήσει” το σήμα από την περιοχή που πονάει. Μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται αυτό το σήμα—την αισθητηριακή του ένταση, αλλά και το συναίσθημα, την προσοχή και την απειλή που το συνοδεύουν.

Οι περιορισμοί /αντενδείξεις έχουν να κάνουν με παθολογίες όπου η επαφή του ασθενή με την πραγματικότητα είναι ήδη ασταθής, πχ. ψυχωσικά άτομα ή ασθενείς με εξαρτήσεις. Τέλος, οι δίαυλοι επικοινωνίας με τον θεραπευτή θα πρέπει να είναι ανοιχτοί, οπότε η μέθοδος δεν ενδείκνυται για άτομα με μειωμένες ικανότητες επικοινωνίας ή σε περιορισμένη επαφή με το περιβάλλον.

Τελειώνοντας, ας αναφέρουμε ενδεικτικά κάποια κλασσικά σενάρια υπνο-αναλγησίας:

Α. « Αναλγητικό γάντι”: ο ασθενής μπορεί να ακουμπήσει το χέρι με το γάντι του στο μέρος που πονάει)

Β. “Βλεπω το Αντίδοτο” : ο ασθενής συν-κατασκευάζει με τον θεραπευτή το αντίδοτο του πόνου του και το βλέπει να δρα μέσω visualisation.

Η υπνοαναλγησία δεν ζητά από τον ασθενή να φανταστεί ότι δεν πονά. Του μαθαίνει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος και το σώμα του διαχειρίζονται τον πόνο. Οι τεχνικές αυτές δεν είναι έτοιμα “κόλπα”: προσαρμόζονται στον άνθρωπο, στο σύμπτωμα και στον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος αντιλαμβάνεται τον πόνο.

Όπως εξηγεί η Αικατερίνη Ζησίμου, Ψυχολόγος Υγείας – Ψυχοθεραπεύτρια και Επιστημονική Συνεργάτης της OSTEON, η οποία παρουσιάζει στο παρόν άρθρο την τεχνική της υπνοαναλγησίας, η εξατομικευμένη προσέγγιση και η ενεργή συμμετοχή του ασθενή αποτελούν βασικά στοιχεία της διαδικασίας.

Στην OSTEON, η κα Ζησίμου υποστηρίζει τους ασθενείς στη διαχείριση των ψυχολογικών παραγόντων που συνδέονται με την εμπειρία του πόνου και μπορούν να επηρεάσουν την πορεία της αποκατάστασής τους.